İş ilişkilerinde taraflar, mevcut iş sözleşmesini karşılıklı anlaşmayla sona erdirmek isteyebilir. Bu durumda ikale sözleşmesi gündeme gelir. İkale; işçi ve işverenin karşılıklı iradeleriyle iş sözleşmesini sona erdirmesine ve sona ermenin koşullarını belirlemesine yönelik bir anlaşmadır. Bu yazımızda ikale sözleşmesi nedir, tazminat nasıl belirlenir, avukatın rolü nedir ve ikalede SGK çıkış kodu nasıl belirlenir sorularını ele alıyoruz.
İkale Sözleşmesi Nedir?
İkale sözleşmesi, devam eden bir sözleşmenin tarafların karşılıklı anlaşmasıyla sona erdirilmesini sağlayan hukuki bir anlaşmadır. İş hukukunda ise işçi ve işverenin mevcut iş sözleşmesini karşılıklı iradeleriyle sona erdirmesi amacıyla yapılabilir.
İkale sözleşmesinde iş sözleşmesinin hangi tarihte sona ereceği, tarafların karşılıklı yükümlülükleri ve yapılacak ödemeler gibi konular düzenlenebilir. Ancak ikale sözleşmesinin geçerliliği ve sonuçları, sözleşmenin içeriğine ve somut olayın koşullarına göre değerlendirilmelidir.
İkale Sözleşmesinde Tazminat Hesaplanır mı?
İkale sözleşmesinde tarafların üzerinde anlaşacağı ödeme tutarı, sözleşmenin önemli unsurlarından biri olabilir. Ancak ikale kapsamında yapılacak ödemenin miktarı, işçinin kıdemi, ücreti, mevcut işçilik hakları ve tarafların anlaşma koşulları gibi farklı unsurlara göre değişebilir.
İkale kapsamında kıdem veya ihbar tazminatına benzer nitelikte ödemeler yapılabileceği gibi, tarafların ayrıca üzerinde anlaşacağı başka ödemeler de söz konusu olabilir. Bu nedenle ikale tazminatı hesaplama işlemi yapılırken işçinin mevcut yasal hakları ile sözleşmede kararlaştırılan ödemelerin ayrı ayrı değerlendirilmesi önemlidir.
İkale Sözleşmesinde Avukatın Rolü
İkale sözleşmesi imzalanmadan önce tarafların sözleşmenin sonuçlarını ve hak kaybı oluşturabilecek hükümleri değerlendirmesi önemlidir. Bu noktada iş hukuku alanında çalışan bir avukat, sözleşmenin hükümlerini inceleyerek tarafların hak ve yükümlülükleri konusunda hukuki değerlendirme yapabilir.
Özellikle işçi açısından; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kullanılmamış yıllık izin ücretleri, ücret alacakları ve ikale kapsamında yapılacak ek ödemelerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekebilir. İşveren açısından da sözleşmenin açık, anlaşılır ve hukuken geçerli şekilde hazırlanması önem taşır.
İkale Sözleşmesinde SGK İşten Çıkış Kodu Nedir?
İkale sözleşmesi yapılması halinde kullanılacak SGK işten çıkış kodu konusunda tek bir kodun her olay için otomatik olarak uygulanacağını söylemek doğru değildir. SGK işten ayrılış bildirgesinde işten ayrılma nedenine uygun kodun kullanılması gerekir.
SGK'nın işten ayrılış nedenleri listesinde 22 numaralı kod “Diğer nedenler” olarak yer almaktadır. 29 numaralı kod ise işveren tarafından işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle fesih, 30 numaralı kod ise vize süresinin bitimi olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle ikale sözleşmesi için 29 veya 30 kodunun genel olarak kullanıldığı yönündeki bilgiler doğru değildir.
İşten ayrılış bildirgesinde kullanılacak kodun, ikale sözleşmesinin içeriği ve iş ilişkisinin sona erme şekli dikkate alınarak belirlenmesi gerekir. İşverenlerin işten ayrılış bildirgesini hizmet akdinin sona erdiği tarihi takip eden 10 gün içinde e-Sigorta üzerinden SGK'ya vermesi gerekmektedir.
İkale Sözleşmesi İmzalamadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?
İkale sözleşmesini imzalamadan önce sözleşmede yer alan tüm maddelerin dikkatli şekilde okunması gerekir. Özellikle ödenecek tazminat ve diğer alacaklar, ödeme tarihi, iş sözleşmesinin sona erme tarihi ve tarafların birbirlerinden başka bir hak ve alacaklarının kalıp kalmadığına ilişkin hükümlere dikkat edilmelidir.
İşçinin mevcut yasal hakları ile ikale kapsamında kendisine teklif edilen ödeme karşılaştırılmalı ve sözleşmenin imzalanmasının doğuracağı sonuçlar değerlendirilmelidir. Tereddüt edilen durumlarda sözleşme imzalanmadan önce iş hukuku alanında uzman bir avukattan hukuki görüş alınması faydalı olabilir.
İkale Sözleşmesi İşsizlik Maaşını Etkiler mi?
İkale sözleşmesinin işsizlik ödeneğine etkisi, yalnızca sözleşmenin adından hareketle belirlenemez. İşsizlik ödeneği bakımından işten ayrılış nedeni, SGK'ya bildirilen çıkış kodu ve ilgili mevzuattaki diğer şartlar birlikte değerlendirilir.
Bu nedenle ikale sözleşmesi imzalamadan önce işsizlik maaşı hakkının nasıl etkileneceğinin ayrıca değerlendirilmesi önemlidir. Sadece sözleşmede işsizlik ödeneği alınabileceğinin belirtilmesi tek başına yeterli olmayabilir.
Sık Sorulanlar
İkale sözleşmesi nedir? İkale sözleşmesi, tarafların karşılıklı anlaşmasıyla mevcut sözleşmenin sona erdirilmesini ve sona erme koşullarını düzenleyen anlaşmadır. İş hukukunda işçi ve işveren, iş sözleşmesini ikale yoluyla karşılıklı olarak sona erdirebilir.
İkale sözleşmesinde tazminat ödenir mi? İkale sözleşmesinde tarafların anlaşmasına bağlı olarak çeşitli ödemeler kararlaştırılabilir. Ödemenin niteliği ve miktarı sözleşmenin içeriğine ve somut olayın koşullarına göre değerlendirilmelidir.
İkale sözleşmesinde hangi SGK kodu kullanılır? SGK işten ayrılış kodu, iş ilişkisinin sona erme şekline göre belirlenmelidir. SGK listesinde 22 numaralı kod “Diğer nedenler” olarak yer alırken 29 ve 30 numaralı kodların farklı fesih nedenleri bulunmaktadır. Bu nedenle ikale için her durumda 29 veya 30 kodunun kullanıldığı söylenemez.
İkale sözleşmesi imzalamak zorunlu mu? İkale, tarafların karşılıklı anlaşmasına dayanır. Bu nedenle taraflardan birinin ikale teklifini kabul etmesi zorunlu değildir.
İkale sözleşmesi imzalamadan önce avukata danışılmalı mı? İkale sözleşmesi işçilik hakları ve işsizlik ödeneği gibi önemli sonuçlar doğurabileceğinden, özellikle sözleşmenin içeriği veya ödeme koşulları konusunda tereddüt varsa bir iş hukuku avukatından hukuki görüş alınması faydalı olabilir.
İkale sözleşmeleri, işçi ve işveren arasındaki iş ilişkisinin karşılıklı anlaşmayla sona erdirilmesini sağlayabilir. Ancak sözleşmenin içeriği, yapılacak ödemeler, işçilik hakları ve SGK bildirimleri açısından dikkatli değerlendirme yapılması gerekir. Bu süreçte hukuki destek almak isteyenler Avukatlar kategorisini inceleyerek kendilerine uygun hukuk profesyonellerine ulaşabilirler.